Aynı Anda Çok İş Başarmaya Çalışmak Neden İyi Gelmiyor?

Yolda yürürken mesaj yazmak, toplantının ortasında mailleri kontrol etmek, ders çalışırken sevdiğimiz diziyi izlemek normal kabul edilir oldu. Akıllı cihazlarımıza gelen çoklu görev -multitasking- özelliği de bir anda birden fazla işle meşgul olmamıza olanak sağlıyor. Dijital çağın hızlı gelişimi bizleri de o hıza ayak uydurmaya zorluyor. Kendimize çoklu sorumluluklar yükleyerek bu hıza yetişebileceğimizi sanıyoruz.

Multitasking yani çoklu görev denilen şey beynin aynı anda birkaç iş yapmasıyla alakalı değil, aynı anda birden fazla işe odaklanmasıyla alakalı. Camdan dışarı baktığımızda beyin, gördüğü her şeyi bir anda bilgi olarak işler ki bu, insanın yeryüzünde hayatını devam ettirebilmesi için büyük öneme sahip. Fakat kuşların nasıl uçtuğunu gözlemlerken, aynı anda bir ağacın şeklini inceleyemeyiz. Çünkü beyin tek seferde bir işe odaklanmak üzere tasarlanmıştır.

MIT'de sinirbilimci olan Earl Miller'ın ifadesine göre beyinlerimiz çoklu görev için donanımlı değildir. Çoklu görevi gerçekleştirdiğini düşünen insanlar aslında bir görevden diğerine çok hızlı bir geçiş yapmaktadırlar. Bu pratiğin ise bir takım zararlı geri dönüşleri olmaktadır.

1. Çoklu görev yavaşlatıyor
1. Çoklu görev yavaşlatıyor

Bir anda birkaç işle uğraşmak sanıldığının aksine yavaşlamanıza neden oluyor. Asıl yapmanız gereken işe odaklanmayıp, yanınızdaki kişiyle dedikodu yapmak ya da cep telefonunuzu kontrol etmek, işinizi daha geç bitirmenize sebep oluyor. Araştırmalar gösteriyor ki bir işi bırakıp geri dönünce, kişinin tekrar odaklanması 25 dakikasını alıyor. Mailleriniz için vakit ayırıp topluca cevaplamak, cep telefonunuzu iş arasında kontrol etmek gibi çözümleri deneyin.

2. Hatalar artıyor
2. Hatalar artıyor

Her işin hak ettiği bir düşünme süreci vardır. Yeterince dikkatinizi vermediğinizde, yeterince düşünmemiş olursunuz. Bu da işinizde hata yapmanıza yol açar. Hatalar arttıkça veriminiz ve iş kaliteniz de düşer doğal olarak. 

3. Beyin kötü alışkanlıklar kazanıyor
3. Beyin kötü alışkanlıklar kazanıyor

Cep telefonunuza bir bildirim geldiğinde ona bakmamak sizi rahatsız mı ediyor? Bu şartlanmışlık aslında tamamen hormonların bir oyunu. Bildirimleri kontrol etmek, bir mesaja cevap vermek ya da güncellemeleri onaylamak sizi rahatlatıyor. Bu rahatlık dopamin hormonu salgılamanıza neden oluyor ki bu ödüllendirilme hissi uyandırıyor. Beyin bu durumdan hoşlandığı için de her bildirime cevap vermek istiyor.

4. IQ düşüyor
4. IQ düşüyor

Bir anda birkaç işle uğraşmak erkeklerde (kadınlar biraz yatkın çünkü bu duruma)15 puan zeka geriliği yaratıyor. Yaptığı işleri 8 yaşındaki zekasıyla yapmaya çalışıyor. Çoklu görevin insana en büyük zararı bu olsa gerek. 

5. Uzun süreli hafıza yara alıyor
5. Uzun süreli hafıza yara alıyor

Bir işi bırakıp diğerine geçtiğinizde, kısa süreli hafızanız kesintiye uğruyor. Bu arada öğrendiğiniz ne varsa uzun süreli hafızaya ulaşmamış oluyor. O bilgiye daha sonra ihtiyaç duyduğunuzda kullanamıyorsunuz çünkü geri getiremiyorsunuz.

6. Strese yol açıyor
6. Strese yol açıyor

Devamlı olarak bir görevden diğerine atlamak stres hormonu kortizolu tetikliyor. Kendini stres altında bulan beyin daha fazla enerji harcıyor. Çalışması için gerekli olan glikoza daha fazla ihtiyaç duyuyor böylece.


Modern insan alışkanlıklarından vazgeçmeyi geriye dönüş olarak algılıyor. Halbuki durup düşünse alışkanlık zannedilen şeyleri şartlandırmalardan ibaret olduğunu fark edecek. Durup düşünmek de biraz Hira'ya çıkmak gibi. Hepimizin ara sıra Hira'ya çıkmaya ihtiyacı var, tabi cep telefonlarımızı ve bilgisayarlarımızı dağın eteğinde bırakarak. 

Bu da bir çözüm:



Kaynaklar:

www.thenewatlantis.com/publications/the-myth-of-multitasking

www.theguardian.com/science/2015/jan/18/modern-world-bad-for-brain-daniel-j-levitin-organized-mind-information-overload